Internationaal huwelijksvermogensrecht

Per 29 januari 2019 treedt de nieuwe Europese verordening in werking over het huwelijksvermogensrecht. Een verordening heeft directe werking voor burgers in de EU. Deze nieuwe verordening geldt in 18 EU-landen, waaronder Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Zweden, Tsjechië en Kroatië.

De verordening regelt drie kwesties: Welke rechter is bevoegd? Welk recht is van toepassing? En de tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken. De Nederlandse rechter moet de verordening toepassen, en de rechter in die andere 17 landen ook. Rechters in de rest van Europa en de wereld passen hun eigen recht toe. Positief geformuleerd: in ieder geval in deze 18 landen worden de regels hetzelfde.

Waar gaat het om?

Het gaat om afwikkeling van huwelijksvermogen, meestal bij of na een echtscheiding. En dan met internationale aspecten. Dat kan heel simpel zijn: een Nederlandse en een Belg trouwen in Nederland en gaan daarna in België wonen in een koophuis. Als ze ruzie krijgen verhuist de Nederlandse terug naar Nederland, en wil hier de echtscheiding aanvragen. Ze hebben geen huwelijkse voorwaarden opgesteld.

Om de echtscheiding te behandelen is de Nederlandse rechter bevoegd, zodra de Nederlandse weer zes maanden in Nederland staat ingeschreven. Maar om de afwikkeling van het huwelijksvermogen te behandelen, dus bijvoorbeeld de verdeling van de overwaarde van het huis, moet beoordeeld worden of ze onder Belgisch of Nederlands huwelijksvermogensrecht zijn getrouwd en welke rechter bevoegd is.

De bevoegde rechter voor de verdeling wordt in dit voorbeeld de Belgische rechter. Want België was het land waar partijen hun laatste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats hadden en één van hen woont daar nog. Uitzondering: partijen kunnen samen afspreken dat ze de zaak in Nederland laten behandelen (forumkeuze).

Het recht dat die rechter toepast wordt voor huwelijken gesloten na 29 januari 2019: Belgisch recht, omdat partijen daar hun eerste en laatste gemeenschappelijke verblijfplaats hadden.

Voor huwelijken die gesloten zijn voor 29 januari 2019 moet de Belgische rechter vaststellen welk recht van toepassing is: Nederlands of Belgisch.

De Nederlandse rechter zal op huwelijken die gesloten zijn tussen 1 september 1992 en 29 januari 2019 het toepasselijk recht vaststellen via het Haags Huwelijksvermogensrecht Verdrag 1978. Daar was in dit geval ook Belgisch recht uitgekomen: want daar is het eerste huwelijksdomicilie, terwijl partijen geen rechtskeuze hebben gemaakt en geen gemeenschappelijke nationaliteit hebben.

Dus het goede nieuws is dat in zo’n geval de Belgische rechter Belgisch recht gaat toepassen, waardoor voorkomen wordt dat de Nederlandse rechter Belgisch recht moet toepassen. En daar zijn de Nederlandse rechter en Nederlandse advocaten niet toe opgeleid. Maar het slechte nieuws is dat dit niet in alle gevallen zo uitpakt. En dat mensen vaker moeten procederen over de boedelverdeling in een land dat ze juist hebben verlaten na het verbreken van de relatie.

Verder is het allemaal veel ingewikkelder geworden. Bovenstaand is een eenvoudig voorbeeld, maar als de Belg in het voorbeeld ook de Nederlandse nationaliteit heeft, dan is de Nederlandse rechter wel bevoegd om het huwelijksvermogen te verdelen. Want bij een gemeenschappelijke nationaliteit is de rechter die voor de echtscheiding bevoegd is, ook bevoegd voor de afwikkeling van de huwelijksgemeenschap, mits het verzoek als nevenverzoek bij de echtscheiding is gedaan. En dan moet de Nederlandse rechter Nederlands recht toepassen als het huwelijk voor 29 januari 2019 is gesloten en ze korter dan vijf jaar in België hebben gewoond. En Belgisch recht als het huwelijk na die datum is gesloten of langer dan vijf jaar heeft geduurd.

En stel dat ze in België wonen en een vakantiewoning hebben in Nederland? Ten aanzien van die vakantiewoning is de Nederlandse rechter dan toch nog bevoegd.

Het aantal grensoverschrijdende relaties neemt toe, het recht volgt in kleine stapjes en is nog steeds erg nationaal gericht, met grote verschillen tussen landen en rechtssystemen. Laat u bij een internationale kwestie altijd goed adviseren!

Reageren gesloten.